SIKÇA SORULAN SORULAR

Zirai mücadelede bitki koruma ürünlerinin kullanımının zorunlu olduğu durumlarda, Bakanlığımızca risk esasına göre kontrollü olarak satılmasına karar verilen bitki koruma ürünlerinin üreticilere satışının yapılabilmesi için, Bakanlığımızca yetkilendirilmiş kişiler tarafından elektronik ortamda düzenlenen ve bitki veya bitkisel ürün adı, bu ürünün üretimin yapıldığı alan bilgisi, bitki veya bitkisel üründe mücadelesi yapılacak zararlı organizma adı, önerilen bitki koruma ürününün ticari adı, aktif maddesi, formülasyonu ile kullanım dozu bilgisini içeren belgedir.

Bakanlığımızdan Bitki Koruma ürünü Reçete Yazma yetki belgesi almış olan kişiler reçete yazabilirler.

- Ziraat Fakültelerinin Bitki Koruma Bölümü mezunu ziraat mühendisleri,

- Bayi veya toptancı izin belgesine sahip Ziraat Fakültelerinin Bitki Koruma Bölümü mezunu ziraat mühendisleri 

- Bayi veya toptancıda sorumlu yönetici olarak istihdam edilen Ziraat Fakültelerinin Bitki Koruma Bölümü mezunu ziraat mühendisleri

Bitki Koruma Ürünü Reçete Yazma Yetki Belgesi almak isteyen Ziraat Fakültelerinin Bitki Koruma Bölümü Mezunu ziraat mühendisleri, bulundukları ilin İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne 13 Aralık 2025 tarih ve 33106 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik” te belirtilen bilgi ve belgeleri içeren dilekçe ile ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla başvuru yapabilirler.

Bakanlığımızca oluşturulmuş olan bitki koruma ürünleri elektronik reçete sisteminde düzenlenir.

Bugün itibariyle, Bakanlığımızca risk esasına göre belirlenmiş olan Abamectin, Acetamiprid, Diflubenzuron, Pyriproxyfen ve Quinclorac aktif maddelerini ve karışımlarını içeren bitki koruma ürünleri reçeteli olarak satılacaktır.

Bakanlığımızca reçeteli satılmasına karar verilen bitki koruma ürünleri, bitki koruma ürününün özellikleri, uygulanması, kullanıldığı bitki veya bitkisel ürünlerdeki kalıntı durumu, insan ve çevre sağlığı açısından risk değerlendirme esaslarına göre belirlenmektedir.

Herhangi bir bitki koruma ürünü ile ilgili olarak yeni yapılan bilimsel çalışmalar, uygulamada getirilen yenilikler ile insan ve çevre sağlığı açısından belirlenmiş risklerin ortadan kalkması durumunda bu ürün için Bakanlıkça reçete zorunluluğu kaldırılabilir. 

Bitki koruma ürününün özellikleri, uygulanması, kullanıldığı bitki veya bitkisel ürünlerdeki kalıntı durumu, insan ve çevre sağlığı açısından yapılan risk değerlendirme sonrasında reçete zorunluluğu olan bitki koruma ürünleri arasına yeni ilaveler yapılabilir.

Ticari amaçlı bitki, bitkisel ürün ile çoğaltım materyali üretimi yapılan alanlarda, bitkisel ürünlerin bulunduğu depolarda ve paketleme işlemi yapılan gıda işletmelerinde, bitki koruma ürünü uygulamaları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya yabancı uyruklular için gerekli yerlerden yasal çalışma izni almak koşulu ile aşağıda belirtilen kişilerce yapılır:

a) Profesyonel uygulayıcı.

b) Yetkilendirilmiş üretici.

c) Yardımcı uygulayıcı.

Bakanlığımızca, Bitki Koruma Ürünleri Profesyonel Uygulayıcı Uygulama Belgesi Ziraat mühendisi, bitki sağlığı ile ilgili dersleri alarak mezun olmuş tekniker veya ziraat teknisyenlerine verilmektedir.

Bakanlığımızca, Bitki Koruma Ürünleri Yetkilendirilmiş Üretici Uygulama Belgesi sadece kendi üretim yeri ve depoladıkları ürünlerinde bitki koruma ürünü uygulaması yapmak isteyen üreticilere verilmektedir.

Bakanlığımızca, Bitki Koruma Ürünleri Yardımcı Uygulayıcı Uygulama Belgesi bitki koruma ürünü uygulamalarında profesyonel uygulayıcıların yanında yardımcı uygulayıcı olarak çalışmak isteyen kişilere verilmektedir.

Bakanlığımızca bitki koruma ürünleri uygulama yetkisi verilmiş olan kişiler, yapmış oldukları bitki koruma ürünü uygulamalarına ait bilgileri sisteme aktarabilmek için sadece Bakanlığımızca kendilerine verilen şifreyi kullanarak sisteme erişim sağlayabilecektir.

Bitki koruma ürünü uygulamasına ait kayıtlar, uygulamanın yapıldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde sisteme girilir.

Sisteme erişimin mümkün olmadığı hallerde, il/ilçe müdürlüğünün bilgisi dahilinde, sistemden ürün ve parsel bazında alınan üretici kayıt defteri fiziki olarak doldurulabilir; ancak sisteme erişim sağlandığında bu kayıtların sisteme girilmesi zorunludur.

Bakanlığımızca risk esaslı olarak belirlenmiş olan bitki ve bitkisel ürünlerin üretiminde üreticiler tarafından tutulması ve bu ürünlerin ticaretinde ürün alıcılarına üreticiler tarafından verilmesi zorunlu olan, üretici bilgisi, bitki veya bitkisel ürün adı, bitki veya bitkisel ürünün üretiminin yapıldığı alan bilgisi, zararlı organizma adı, bu zararlı organizma mücadelesinde kullanın bitki koruma ürününün aktif maddesi, uygulama dozu, uygulayıcı bilgisi, uygulama tarihi, hasat edilen miktar ve hasat tarihi bilgisini içeren elektronik ortamda düzenlenen belgedir.

Bakanlık tarafından kalıntı izleme programı, ithalat, ihracat bildirimleri gibi veriler dikkate alınarak belirlenir.

Risk esasına göre belirlenmiş olan 27 üründe üretici kayıt defteri tutma zorunluluğu bulunmaktadır.

Üretici kayıt defteri tutulması zorunluluğu olmayan ürünler için ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla istenildiğinde üretici kayıt defteri tutulabilir.

Üretici kayıt defteri Bakanlığımızca oluşturulan B-REÇETE Sistemi üzerinden parsel ve ürün bazında tutulacaktır. Yetiştirilen her ürün ve ürünün üretildiği parsel için ayrı kayıt tutulur.

Bakanlık tarafından oluşturulan sistemde tutulan üretici kayıt defterinin ilgili sayfasının çıktısı gerektiğinde üreticiler tarafından alınıp ilgililere verilecektir.

B-REÇETE Sisteminin uygulamaya konulması ile birlikte sadece Bakanlık kayıt sistemlerinde (ÇKS, TUKAS, KOBÜKS, Taahhütlü satış kaydı) kaydı bulunan üreticilere bitki koruma ürünü satışı yapılabilecektir.

ÇKS  (Çiftçi kayıt Sistemi)

TÜKAS (Tarımsal Üretim Kayıt Sistemi)

KOBÜKS  (Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi)

Sistemin uygulamaya başlaması ile birlikte üreticilere,

1. Bitki veya bitkisel ürün,

2. Bitki veya bitkisel ürünün üretiminin yapıldığı alan,

3. Mücadele yapılacak zararlı organizma, 

4. Uygulanacak bitki koruma ürünü ve uygulama dozu,

5. Uygulama sayısı,

bilgileri dikkate alınarak belirlenecek miktarda bitki koruma ürünü satışına müsaade edilecektir.

Satışlar Bakanlığımız kayıtlarında yer alan bilgiler kapsamında kullanıcıların cep telefonlarına gelen doğrulama kodu ve T.C. Kimlik Numarası ile gerçekleştirilecektir.

B-REÇETE Sistemi ile birlikte bitki koruma ürünlerinin üreticilere satışı,

1- Reçeteli satış,

2- Reçetesiz satış,

3- Taahhütlü Satış.

şeklinde yapılabilecektir.

Bakanlığımızca oluşturulan bitkisel üretimi kapsayan kayıt sistemlerine (ÇKS, TUKAS, KOBÜKS)  kayıt yapılması mümkün olmayan alanlarda yetiştirilen bitkisel ürünlerde zararlı organizma mücadelesinde kullanılması gerekli olan bitki koruma ürünlerinin satışının yapılmasını sağlayan kayıtlı satış yöntemidir.

Bakanlığımızca oluşturulan bitkisel üretimi kapsayan kayıt sistemlerine (ÇKS, TUKAS, KOBÜKS)  kayıt yapılması mümkün olmayan alanlar için taahhütlü satış kaydı, Ekili veya dikili alan, ürün ve zararlı organizma bilgileri beyan edildikten sonra bu alanlarda kullanılacak bitki koruma ürünü almak isteyen üreticilerin başvurusu üzerine B-REÇETE Sisteminde oluşturulan modül üzerinden İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince yapılacaktır.

Yapılan kayıt sonucunda sistem tarafından taahhüt numarası oluşturulacaktır.

Taahhüt geçerlilik süresi 1 aydır.

Her üretim sezonu için, taahhüt verilecek alandaki bitki ve bitkisel ürün ve zararlı organizma için taahhüt oluşturulacaktır.

Taahhüt numarası ve üreticinin T.C. Kimlik numarası üzerinden taahhüt oluşturulmuş alan bilgilerine göre bitki koruma ürünü temini bayilerden yapılacaktır.

Üreticinin T.C. Kimlik Numarası girilerek mobil telefonuna gönderilecek doğrulama kodu kullanılarak Bayiler tarafından erişim sağlanacak Bakanlığımız kayıt sistemlerinde kayıtlı olan üretim alanına ait ada/parsel bilgisi, bitki veya bitkisel ürün için mücadelesi yapılacak zararlı organizma dikkate alınarak bu zararlı organizma için ihtiyaç duyulan Bakanlığımızca ruhsatlandırılmış bitki koruma ürününün satışı, ruhsatlı ürünün kullanım dozu, kullanım sayısı ve üretim alanı büyüklüğüne göre hesaplanacak miktar üzerinden yapılacaktır.

Reçeteli satış zorunluluğu bulunan ürünlerin reçetelendirilmesi, bitki koruma ürünlerinin reçeteli, reçetesiz ve taahhütlü satışı ve bitki koruma ürünlerinin uygulanması ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymayanlar için 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu”  ve bu Kanuna dayalı ilgili Yönetmeliklerde belirtilen hükümler kapsamında idari yaptırımlar uygulanacaktır.

Sistem öncelikli olarak Bakanlığımızca belirlenen illerde (Ankara, Kırklareli, Mersin ve Samsun) pilot uygulama olarak 12.01.2026 tarihinde uygulamaya başlayacaktır. Gerekli görülmesi halinde de farklı iller pilot uygulama kapsamına alınacaktır. 

01.07.2026 tarihinde ise diğer illerde uygulamaya başlaması planlanmıştır.